ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ വാണിജ്യ ലോകത്തെ മാറ്റിമറിച്ച ഒരൊറ്റ പേരുണ്ടെങ്കിൽ, അത് ആമസോൺ ആണ്. ഇന്ന്, നിങ്ങൾ ഒരു ലാപ്ടോപ്പ്, ഒരു കിലോ അരി, അല്ലെങ്കിൽ വീട്ടാവശ്യത്തിനുള്ള സോപ്പ് വാങ്ങുന്നെങ്കിൽ പോലും, മിക്കവാറും ആമസോൺ വഴിയായിരിക്കും അത് നിങ്ങളുടെ അടുത്തെത്തുക. ഒരു പുസ്തകശാലയായി ആരംഭിച്ച്, ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചില്ലറവ്യാപാരത്തെയും ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗിനെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു സാമ്രാജ്യമായി ആമസോൺ വളർന്നത് എങ്ങനെയാണ്? (Amazon)

ഈ ചരിത്രം കേവലം ഒരു കമ്പനിയുടെ വളർച്ച മാത്രമല്ല. ഇത് സ്ഥാപകൻ ജെഫ് ബെസോസിൻ്റെ ദീർഘവീക്ഷണത്തിൻ്റെയും, തുടർച്ചയായ പരീക്ഷണങ്ങളുടെയും, ഉപഭോക്താവിനെ ‘ഭ്രാന്തമായി’ തൃപ്തിപ്പെടുത്താനുള്ള (Customer Obsession) തന്ത്രത്തിൻ്റെയും കഥയാണ്. (Amazon)

1. 1994: ഒരു ഗാരേജിൽ നിന്ന് ലോകത്തിലേക്ക് (The Genesis)

ജെഫ് ബെസോസ് 1994-ൽ ന്യൂയോർക്കിലെ ഒരു ലാഭകരമായ ഹെഡ്ജ് ഫണ്ട് ജോലി ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തെ നയിച്ചത് ഒറ്റ ചിന്തയായിരുന്നു: ഇൻ്റർനെറ്റിൻ്റെ വളർച്ച.
അദ്ദേഹം ഇൻ്റർനെറ്റിൻ്റെ വാർഷിക വളർച്ച 2300% ആണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ഇത് ഏതൊരു വ്യവസായത്തിനും ഒരു സുവർണ്ണാവസരമായിരുന്നു. വലിയൊരു കാൻവാസിൽ വിൽക്കാൻ കഴിയുന്നതും, എളുപ്പത്തിൽ ഷിപ്പ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതുമായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു. അങ്ങനെ 20 ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്തത് പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു. (Amazon)

എന്തുകൊണ്ട് പുസ്തകങ്ങൾ?:
  
പുസ്തകങ്ങൾക്ക് താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ വിലയേ ഉള്ളൂ.
  
എളുപ്പത്തിൽ സ്റ്റോർ ചെയ്യാനും ഷിപ്പ് ചെയ്യാനും സാധിക്കും.
  
ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങളുടെ എണ്ണം കണക്കിലെടുത്താൽ, ഭൗതികമായ ഒരു കടയ്ക്കും താങ്ങാൻ കഴിയാത്തത്ര വലുതാണ് ഈ വിപണി.

1994-ൽ, വാഷിംഗ്ടണിലെ സിയാറ്റിലിലുള്ള തൻ്റെ ഗാരേജിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം https://www.google.com/search?q=Cadabra.com എന്ന പേരിൽ കമ്പനി ആരംഭിച്ചത്. നിയമപരമായ കാരണങ്ങളാൽ പേര് പിന്നീട് ലോകപ്രശസ്തമായ Amazon.com എന്നാക്കി മാറ്റി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദിയായ ആമസോൺ പോലെ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വെബ്സൈറ്റ് എന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. (Amazon)

2. ‘ഗെറ്റ് ബിഗ് ഫാസ്റ്റ്’ എന്ന തന്ത്രം (1997 – 2000)

ആമസോണിന്റെ ആദ്യ വിജയരഹസ്യം ലാഭത്തിലായിരിക്കുക എന്നതായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വിപണി പിടിച്ചെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു. ബെസോസിൻ്റെ മുദ്രാവാക്യം ‘Get Big Fast’ എന്നായിരുന്നു.

പീരങ്കിയിൽ നിന്നുള്ള വളർച്ച: 1997-ൽ കമ്പനി ആദ്യമായി പൊതു ഓഹരി വിപണിയിൽ (IPO) ലിസ്റ്റ് ചെയ്തു. നിക്ഷേപകർ ലാഭം കാണാത്ത ഒരു കമ്പനിയിൽ പണം മുടക്കിയതിന് പലരും അദ്ദേഹത്തെ വിമർശിച്ചു. എന്നാൽ, ലാഭം വീണ്ടും ഇൻവെസ്റ്റ് ചെയ്തുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം വെയർഹൗസുകളും ലോജിസ്റ്റിക്സും വിപുലീകരിച്ചു.

പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്ന് അപ്പുറത്തേക്ക്: 1998-ഓടെ സംഗീതം, സിനിമകൾ, ഇലക്ട്രോണിക്സ് തുടങ്ങിയ മറ്റ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ആമസോൺ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി. ലോകത്തെ എല്ലാ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും വിൽക്കുന്ന ‘Everything Store’ എന്ന സ്വപ്നത്തിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചുവടുവെയ്പ്പായിരുന്നു അത്.
* വലിയ പ്രതിസന്ധി: 2000-ൽ ഡോട്ട്-കോം ബബിൾ പൊട്ടി. പല ഇൻ്റർനെറ്റ് കമ്പനികളും തകർന്നു. ആമസോണിൻ്റെ ഓഹരി വില കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞു. എന്നാൽ, ഉപഭോക്തൃ ബന്ധങ്ങളിലെയും ലോജിസ്റ്റിക്സിലെയും ശ്രദ്ധ കാരണം ആമസോൺ ആ കൊടുങ്കാറ്റിനെ അതിജീവിച്ചു. 2001-ൽ കമ്പനി ആദ്യമായി ലാഭത്തിലായി.

3. നവീകരണത്തിൻ്റെ അഞ്ച് തൂണുകൾ (2005 – 2012)

2000-ങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആമസോൺ വെറുമൊരു റീട്ടെയിൽ കമ്പനിയല്ലാതായി മാറി. ഉപഭോക്താവിനെ ആകർഷിക്കാൻ അവർ കൊണ്ടുവന്ന കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളാണ് കമ്പനിയെ ലോക ഭീമനാക്കിയത്.


Amazon Prime (2005): ഒരു വാർഷിക വരിസംഖ്യയ്ക്ക് പരിധിയില്ലാത്ത സൗജന്യ ഷിപ്പിംഗ്. ഇത് ഒരു വലിയ ചൂതാട്ടമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത് ഉപഭോക്താക്കളെ ആമസോണിൽ മാത്രം സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. (Amazon)

Fulfillment by Amazon (FBA): ആമസോണിൻ്റെ വെയർഹൗസുകളും ലോജിസ്റ്റിക്സും മറ്റ് ചെറുകിട ബിസിനസുകൾക്കായി തുറന്നുകൊടുത്തു. ഇത് ആമസോണിനെ ഒരു മാർക്കറ്റ്പ്ലെയ്സ് ആക്കി മാറ്റി.

Amazon Web Services (AWS) (2006): ആമസോൺ അതിൻ്റെ തന്നെ ഇ-കൊമേഴ്‌സ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി നിർമ്മിച്ച ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യം ലോകത്തിന് വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ ബിസിനസ് ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഇൻ്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾക്ക് ശക്തി പകരുന്നു, ഇത് ആമസോണിൻ്റെ ഏറ്റവും ലാഭകരമായ ബിസിനസ് യൂണിറ്റായി മാറി.

Kindle (2007): ആമസോൺ വെറുമൊരു പുസ്തക വിൽപ്പനക്കാരൻ എന്നതിൽ നിന്ന് ഉള്ളടക്കത്തിൻ്റെ ഉടമയായി മാറി. ഇത് വായനയുടെ രീതി തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു.

4. ഭാവിയെ ഭരിക്കുന്നത് (2013 – ഇങ്ങോട്ട്)
ഈ ഘട്ടത്തിൽ, ആമസോൺ ചില്ലറവ്യാപാരത്തെക്കാൾ ഉപരിയായി എല്ലാ വ്യവസായങ്ങളിലേക്കും കടന്നു.

അലക്സയും എക്കോയും: ശബ്ദ നിയന്ത്രിത AI സാങ്കേതികവിദ്യ വീട്ടിലെ ഉപകരണങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. ഇത് അടുത്ത തലമുറയിലെ കച്ചവടത്തിൻ്റെ വാതിലുകൾ തുറന്നു.

ശക്തമായ വിതരണ ശൃംഖല: ഒരു ദിവസത്തിനുള്ളിലോ മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിലോ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എത്തിക്കുന്ന ഡ്രോൺ ഡെലിവറി പോലുള്ള വിപ്ലവകരമായ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചു.

പ്രധാന ഏറ്റെടുക്കലുകൾ: ഹോൾ ഫുഡ്സ് മാർക്കറ്റ് (ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ) പോലുള്ള കമ്പനികളെ ഏറ്റെടുത്ത് പരമ്പരാഗത ചില്ലറവ്യാപാരത്തെയും കടൽ കടന്ന് ഏറ്റെടുത്തു.

5. ഉപഭോക്താവാണ് ദൈവം

ആമസോണിന്റെ ചരിത്രവിജയത്തിന് പിന്നിലെ കേന്ദ്ര തത്വം അളവില്ലാത്ത ഉപഭോക്തൃ ശ്രദ്ധയാണ്.
ബെസോസിൻ്റെ ഓഫീസിൽ ഒരു ഒഴിഞ്ഞ കസേരയുണ്ടായിരുന്നു. അത് എപ്പോഴും ഉപഭോക്താവിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. ഓരോ മീറ്റിംഗിലും എടുക്കുന്ന തീരുമാനം ഈ ‘ഒഴിഞ്ഞ കസേരയെ’ എങ്ങനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.

കുറഞ്ഞ വില: ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് എപ്പോഴും ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വില നൽകുക.

വേഗത: ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എത്തിക്കുക.

വിപുലമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്: ഉപഭോക്താവിന് ആവശ്യമുള്ളതെല്ലാം ഒരു പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ ലഭ്യമാക്കുക.
ഈ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളാണ് ആമസോണിൻ്റെ എല്ലാ നയങ്ങളെയും നയിച്ചത്.
ആമസോൺ കേവലം ഒരു ഓൺലൈൻ ഷോപ്പിംഗ് സൈറ്റല്ല. അത് സാങ്കേതികവിദ്യ, ലോജിസ്റ്റിക്സ്, ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, വിനോദം എന്നിവയെ ഒരു കുടക്കീഴിലാക്കിയ ഒരു ബൃഹത്തായ ഡിജിറ്റൽ സാമ്രാജ്യമാണ്. ഒരു ഗാരേജിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ഈ സംരംഭം, ഇന്ന് ലോക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്ന ശക്തിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.